Website door en voor radio-amateurs

5-TVO Korte beschrijving van een 5-toon oproepsysteem 5-TVO staat voor 5 Toon Volgorde Oproepsysteem. Het wordt in de mobiele communicatie gebruikt om in druk bezette netwerken de luidspreker van één gebruiker te openen. Ook kan een groep gebruikers tegelijk geselecteerd worden. Op die manier hoeven niet alle gebruikers de hele dag naar gesprekken te luisteren die niet voor hen bestemd zijn. Aan de hand van afbeelding 1 leggen we uit hoe een en ander werkt:

In afb. 1a is een standaard ontvanger getekend. Het audio uit de ontvanger gaat via een relais-schakelaar naar de audio-versterker. De schakelaar wordt bediend door de squelch-schakeling (ruisonderdrukker). Als de squelch géén of weinig ruis detecteert dan schakelt het relais in en wordt het audio hoorbaar.
Dit is een zogenaamde "open" ontvanger.

In afb. 2b is een 5-tvo toonslot toegevoegd. Naast de normale squelch is een extra relais-schakelaar opgenomen tussen de uitgang van de audio-versterker en de luidspreker. Het relais trekt aan als een 5-tvo code wordt ontvangen die in de 5-tvo decoder is ingesteld. Het relais blijft aangetrokken totdat op de "Reset" toets wordt gedrukt. Hierdoor blijft de ontvanger stil tot het moment dat de ingestelde 5-tvo code wordt ontvangen. Vanaf dat moment gedraagt de ontvanger zich als een "open" ontvanger. Na het beluisteren van de voor de gebruiker bestemde berichten kan de ontvanger weer "stil" worden gemaakt door op de "Reset" toets te drukken. Bij het openen van het toonslot klinkt meestal kort een alarm.

Hoe zit het 5-tvo signaal in elkaar?
Simpel gezegd zijn er 5 audio-tonen (piepjes) van een bepaalde toonhoogte en een bepaalde tijdsduur die na elkaar verzonden worden.
Er zijn wereldwijd een aantal toonhoogtes afgesproken. De meest voorkomende is vastgelegd door ZVEI (ZentralVerband der Elektrotechnik- und elektronik Industrie).
 

De toonhoogte's voor de verschillende cijfers worden uit bovenstaande tabel gehaald. Als twee gelijke cijfers na elkaar komen wordt het tweede getal vervangen door een R-toon (repeat). Voorbeeld: 12344 wordt 1234R.
Ook is het mogelijk groepsoproepen te versturen. Hiervoor is toon "G" in het leven geroepen. Als bijvoorbeeld de groep 12340 t/m 12349 opgeroepen moet worden dan wordt één code verstuurd, namenlijk 1234G. Op de "G" toon reageren alle ontvangers waarvan de eerste vier cijfers overeenkomen met "1234".

In onderstaande afbeelding is af te lezen hoe de tijdsverhoudingen liggen:

Belangrijk zijn:
1) voorafgaand aan elke oproep is een stilteperiode van minstens 600 mS
2) elke toon duurt 70 mS (totaal dus 350 mS voor de 5-tvo oproep)
3) na elke oproep is weer een stilteperiode van 600 mS.

5-TVO Oproepen verzenden
Verzenden van 5-tvo code's geschied door middel van een encoder. Dit kan een speciale chip zijn met een digitale signaal processor of gewoon een door middel van 5 spoelen of potmeters afstembare toongenerator. In elk geval moet de toon-code voldoen aan hetgeen hierboven beschreven is. Het signaal van de 5-tvo generator wordt eenvoudigweg ingevoegd in het modulatiecircuit van de zender. Door het indrukken van een druktoets wordt de zender ingeschakeld en de oproep uitgezonden. Hierbij wordt de microfoon meestal afgekoppeld om storende achtergrondgeluiden te vermijden. (Zie afb. 2 voor het blokschema van een zender + ontvanger mét 5-tvo zend- en ontvangstmogelijkheid).

Quitteren
De in het schema aanwezige "rode" verbinding kan worden aangebracht als men gebruik wil maken van de zogenaamde Quiteringstechniek. Het effect is dat als de ontvanger een geldige 5-tvo code ontvangt deze een impuls stuurt naar de 5-tvo zender. De tegenpartij krijgt dan de 5-tvo code te horen van het station wat is opgeroepen en weet dat deze de oproep ontvangen heeft. Dit is dus een terugmelding oftewel "Quittering".